ساخت سیستم پیام خصوصی با پایتون و Flask

در این مقاله، به آموزش گام به گام ساخت یک سیستم پیام خصوصی ساده با استفاده از پایتون و فریم‌ورک Flask خواهیم پرداخت. این آموزش در دسته ‘توسعه وب با پایتون’ قرار می‌گیرد و برای افرادی که با مفاهیم پایه پایتون و Flask آشنایی دارند، مناسب است. هدف، ایجاد یک سیستم پایه است که امکان ارسال و دریافت پیام بین کاربران را فراهم می‌کند. این سیستم شامل ثبت‌نام و ورود کاربران، لیست مکالمات، نمایش پیام‌ها و ارسال پیام جدید خواهد بود.

پیش‌نیازها

• پایتون (نسخه 3.6 یا بالاتر)
• Flask
• یک پایگاه داده (SQLite برای سادگی، اما می‌توانید از PostgreSQL یا MySQL نیز استفاده کنید)
• آشنایی با HTML، CSS و JavaScript (برای رابط کاربری)

مراحل ساخت

1. راه‌اندازی پروژه

ابتدا یک دایرکتوری برای پروژه خود ایجاد کنید و سپس یک محیط مجازی (virtual environment) ایجاد کنید تا وابستگی‌های پروژه را جدا نگه دارید:

mkdir private_messaging
cd private_messaging
python3 -m venv venv
source venv/bin/activate  # در لینوکس/مک
venvScriptsactivate  # در ویندوز

سپس Flask را نصب کنید:

pip install Flask

2. ساخت پایگاه داده

برای ذخیره اطلاعات کاربران و پیام‌ها، از یک پایگاه داده استفاده می‌کنیم. در اینجا از SQLite استفاده می‌کنیم. یک فایل به نام database.db ایجاد کنید. سپس، یک فایل پایتون به نام db.py ایجاد کنید و کد زیر را در آن قرار دهید:

import sqlite3

def create_tables():
    conn = sqlite3.connect('database.db')
    cursor = conn.cursor()

    cursor.execute('''
        CREATE TABLE IF NOT EXISTS users (
            id INTEGER PRIMARY KEY AUTOINCREMENT,
            username TEXT UNIQUE NOT NULL,
            password TEXT NOT NULL
        )
    ''')

    cursor.execute('''
        CREATE TABLE IF NOT EXISTS messages (
            id INTEGER PRIMARY KEY AUTOINCREMENT,
            sender_id INTEGER NOT NULL,
            receiver_id INTEGER NOT NULL,
            content TEXT NOT NULL,
            timestamp DATETIME DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP,
            FOREIGN KEY (sender_id) REFERENCES users(id),
            FOREIGN KEY (receiver_id) REFERENCES users(id)
        )
    ''')

    conn.commit()
    conn.close()

if __name__ == '__main__':
    create_tables()

این کد دو جدول users و messages را ایجاد می‌کند. جدول users شامل اطلاعات کاربران (شناسه، نام کاربری و رمز عبور) و جدول messages شامل اطلاعات پیام‌ها (شناسه، فرستنده، گیرنده، محتوا و زمان ارسال) است.

3. ساخت اپلیکیشن Flask

یک فایل پایتون به نام app.py ایجاد کنید و کد زیر را در آن قرار دهید:

from flask import Flask, render_template, request, redirect, url_for
import sqlite3
import hashlib

app = Flask(__name__)

def get_db_connection():
    conn = sqlite3.connect('database.db')
    conn.row_factory = sqlite3.Row
    return conn

@app.route('/')
def index():
    return render_template('index.html')

@app.route('/register', methods=['GET', 'POST'])
def register():
    if request.method == 'POST':
        username = request.form['username']
        password = request.form['password']
        hashed_password = hashlib.sha256(password.encode()).hexdigest()

        conn = get_db_connection()
        try:
            conn.execute('INSERT INTO users (username, password) VALUES (?, ?)', (username, hashed_password))
            conn.commit()
            return redirect(url_for('login'))
        except sqlite3.IntegrityError:
            return render_template('register.html', error='نام کاربری قبلاً ثبت شده است.')
        finally:
            conn.close()
    return render_template('register.html')

@app.route('/login', methods=['GET', 'POST'])
def login():
    if request.method == 'POST':
        username = request.form['username']
        password = request.form['password']
        hashed_password = hashlib.sha256(password.encode()).hexdigest()

        conn = get_db_connection()
        user = conn.execute('SELECT * FROM users WHERE username = ? AND password = ?', (username, hashed_password)).fetchone()
        conn.close()

        if user:
            # در اینجا می‌توانید اطلاعات کاربر را در session ذخیره کنید
            return redirect(url_for('conversations'))
        else:
            return render_template('login.html', error='نام کاربری یا رمز عبور اشتباه است.')
    return render_template('login.html')

@app.route('/conversations')
def conversations():
    # لیست مکالمات را از پایگاه داده دریافت کنید
    conn = get_db_connection()
    conversations = conn.execute('SELECT DISTINCT sender_id, receiver_id FROM messages').fetchall()
    conn.close()
    return render_template('conversations.html', conversations=conversations)

@app.route('/conversation/')
def conversation(user_id):
    # پیام‌های مربوط به یک مکالمه خاص را از پایگاه داده دریافت کنید
    conn = get_db_connection()
    messages = conn.execute('SELECT * FROM messages WHERE sender_id = ? OR receiver_id = ?', (user_id, user_id)).fetchall()
    conn.close()
    return render_template('conversation.html', messages=messages, user_id=user_id)

@app.route('/send_message/', methods=['POST'])
def send_message(user_id):
    content = request.form['content']
    # شناسه کاربر فعلی را از session دریافت کنید (فرض می‌کنیم کاربر وارد شده است)
    sender_id = 1  # به عنوان مثال، فرض می‌کنیم شناسه کاربر فعلی 1 است

    conn = get_db_connection()
    conn.execute('INSERT INTO messages (sender_id, receiver_id, content) VALUES (?, ?, ?)', (sender_id, user_id, content))
    conn.commit()
    conn.close()

    return redirect(url_for('conversation', user_id=user_id))

if __name__ == '__main__':
    app.run(debug=True)

این کد شامل مسیرهای مختلفی است:

• /: صفحه اصلی
• /register: ثبت‌نام کاربر
• /login: ورود کاربر
• /conversations: لیست مکالمات
• /conversation/: نمایش یک مکالمه خاص
• /send_message/: ارسال پیام به یک کاربر

4. ساخت قالب‌های HTML

یک دایرکتوری به نام templates ایجاد کنید و فایل‌های HTML زیر را در آن قرار دهید:

• index.html: صفحه اصلی
• register.html: فرم ثبت‌نام
• login.html: فرم ورود
• conversations.html: لیست مکالمات
• conversation.html: نمایش یک مکالمه

مثال login.html:

<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
    <title>Login</title>
</head>
<body>
    <h1>Login</h1>
    <form method="post">
        <label for="username">Username:</label>
        <input type="text" id="username" name="username" required><br>

        <label for="password">Password:</label>
        <input type="password" id="password" name="password" required><br>

        <button type="submit">Login</button>
    </form>
    {% if error %}
        <p style="color: red;">{{ error }}</p>
    {% endif %}
</body>
</html>

سایر فایل‌های HTML را نیز به همین ترتیب ایجاد کنید و فرم‌ها و نمایش‌های مورد نیاز را در آن‌ها قرار دهید.

5. اجرای اپلیکیشن

در ترمینال، به دایرکتوری پروژه خود بروید و اپلیکیشن را اجرا کنید:

python app.py

سپس می‌توانید به آدرس http://127.0.0.1:5000/ در مرورگر خود بروید و اپلیکیشن را مشاهده کنید.

نکات تکمیلی

• برای امنیت بیشتر، از رمزنگاری قوی‌تر برای رمز عبورها استفاده کنید.
• از session برای ذخیره اطلاعات کاربر استفاده کنید.
• از یک کتابخانه CSS مانند Bootstrap برای طراحی رابط کاربری استفاده کنید.
• از JavaScript برای بهبود تجربه کاربری استفاده کنید.
• برای مقیاس‌پذیری بیشتر، از یک پایگاه داده قوی‌تر مانند PostgreSQL یا MySQL استفاده کنید.

این یک سیستم پیام خصوصی پایه است. می‌توانید با افزودن ویژگی‌های بیشتر، آن را بهبود بخشید.